Wiadomości Z Nauk Przyrodniczych

Przypatrzmy się bliżej człowiekowi... [c.d.]

Do czego przeznaczone są uszy i z ilu części się składają?

Uszy, również nadzwyczaj cudowne organa człowieka, które przyjmują tak miłe wrażenia wszelkich głosów i dźwięków muzycznych - składają się z 3-ch części: zewnętrznej chrząstkowej, zwanej muszlą ucha, środkowej, składającej się z przewodu słuchowego i jamy bębenkowej, i wewnętrznej, złożonej z zagięcia ślimakowego i łuków wydrążonych, w których mieszczą się nerwy słuchowe i płyn. Prócz tego znajdują się maleńkie kosteczki, zwane od ich kształtu młoteczek, kowadełko, ziareczko i strzemię, których drganie porusza ów płyn i wywołuje wrażenia słuchowe.

Która część twarzy jest najwydatniejszą? Co się nazywa nasadą nosową a co grzbietem? Do czego służą skrzydła nosowe?

Najwydatniejszą częścią twarzy jest nos; miejsce, gdzie łączy się on z czołem, poniżej gładzinki, między oczodołami, nazywamy jego nasadą; tam właśnie oparte bywają okulary, tam trzymają się binokle. Wierzch nosa, od nasady do końca nazywamy grzbietem, dolne zaś części ścianek bocznych, nieco wypukłe i ograniczone zmarszczką - skrzydłami nosowemi; możemy niemi poruszać i roszszerzać tym sposobem dwa otwory nosowe czyli nozdrza, oddzielone wewnątrz nosa przegródką. Gdy zatkamy sobie nozdrza, wtedy nie czujemy żadnej woni: ani zapachu, ani smrodu.

Co nazywamy śluzem i jak go się pozbywamy z nosa?

W nosie tworzy się ciecz, zwana śluzem; wydychając powietrze przez nozdrza, szybko wydmuchujemy sobie stamtąd i śluz.

Gdzie są usta?

Poniżej nosa, między dwiema wargami, t.j. górną i dolną, znajdują się usta.

Jak się inaczej nazywa jama ustna i co się w niej znajduje?

Usta są otworem do jamy ustnej, czyli gęby; w niej znajduje się język. W tyle gęby łączy on się z jej spodem, i to miejsce nazywamy nasadą języka. Koniec języka możemy wysuwać z gęby i umieszczać w ustach; czynić to jednak powinni tylko chorzy na żądanie lekarza.

Co nazywamy paszczą?

Otwór, ograniczony podniebieniem miękkiem, które widzimy gdy rozewrzemy szeroko usta, nazywamy paszczą.

Czem są policzki i co się znajduje powyżej nich?

Mięsiste boki twarzy nazywamy policzkami. Powyżej nich, bliżej oczu znajdują się kości licowe, zwane jarzmowemi. a także niekiedy policzkowemi.

Co ma nazwę jamy policzkowej?

Miejsce między zębami a policzkami nie jest właściwą jamą ustną czyli gębą, lecz jej przedsionkiem; nazywamy go też jamą policzkową. Dzieci umieszczają tam często cukierki i ssą je powoli.Kto chce myć zęby, ten wkłada tam szczoteczkę.

Co trzeba zrobić, ażeby otworzyć gębę?

Kto rozchyli wargi, a zęby ma zaciśnięte, ten otworzy tylko jamę policzkową, właściwą zaś gębę będzie miał zamkniętą; ażeby otworzyć gębę, trzeba rozchylić wargi i rozewrzeć szczęki.

Z czego składa się zarost?

Broda, faworyty, muszka, wąsy, wszystko to razem stanowi zarost. Kto ma gęsty i dostatecznie długi zarost, temu twarz mało stygnie, dlatego uczuwa on w niej więcej ciepła, niż człowiek bez zarostu. Nikomu jednak zarost nie ogrzewa twarzy, tylko chroni ją od nadmiernego ostygnięcia.

[c.d.n.]

Tekst z podręcznika "Czytanki szkolne III" , wydanego ok. 1906 r. Brak informacji o autorze i wydawnictwie.