Korespondencja Beksińskiego z Dmochowskim, cz.2

C.d. Tomu I, lata 1983 - 1995.

 
 Szanowny Panie!                                                             Warszawa 15.7.83
 
Na  Boga,  trochę  za  dużo  jak  dla  mnie.  Odpowiadam  "telegraficznie":
Obrazów  z  kalendarza  VARIMEX,  [który  drukowano  trzy  lata]  już  nie
ma. Cztery z nich ma moja żona, ale ona ich nie sprzeda. Czy mam inne
obrazy w tym typie i czy je robię, tego nie wiem, oraz nawet nie chcę na
taki temat rozmyślać, bo jest to wplątywanie się w układ zależności. Przed
laty  miałem  klienta,  który  stale  pytał  czy  mam  jeszcze  jakiś  obraz
erotyczny,  w  typie  takim  jak  coś  tam,  co  mu  raz  sprzedałem  -  wreszcie
znienawidziłem i jego przy okazji znienawidziłem erotyzm w malarstwie
od tej pory przestałem malować obrazy o treści erotycznej - czułem jakby
mi  ktoś  na  sandwicz  położył  żabę...  Żadnych  zobowiązań,  żadnych
informacji: co jest jakie i kiedy będzie takie jak było, a czy może jest już
jedno  takie  i  tak  dalej!  Maluję  stale  w  sposób  kilkuwątkowy  oraz  część
obrazów akrylem, a część olejem, co samo z siebie wpływa już na kolor (a
i  na  to,  co  jest  namalowane),  ale  tego  oczywiście  nie  da  się  wyjaśnić
komuś, kto sam nie maluje. W każdym razie ja muszę czuć całym sobą, że
nikt  niczego  po  mnie  nie  oczekuje,  bo  inaczej  zaczynam  czuć  na  karku
kierat!!!   Tak   więc  lepiej  pozostańmy  przy  układzie  jaki  był  czyli
pośrednictwie   galerii.   Można   by   niby   zorganizować   trwały   most
fotograficzny na linii Warszawa - Marly Le Roi, aby sobie Pan na bieżąco
wybierał co Pan chce z tego, co namaluję, ale przecież to musiałby ktoś
dla Pana zrobić! Ja nie będę za żadne pieniądze! O właśnie - pieniądze:
Musiałby Pan poza tym wiedzieć czy ceny Pana urządzają, a one nie będą
niższe  niż  w  galerii.  Nie  wiem  zresztą,  co  poczciwa  Alicja  Wahl  tam
wymyśla, bo jej nie kontroluję, a ona nie wszystkie obrazy ma ode mnie,
lecz sprzedaje czasem mój obraz, który ktoś zbywa za jej pośrednictwem,
czasem zaś kupuje ode mnie obraz i jako swoją własność może sprzedać
za  ile  chce  i  ile  wytarguje  -  te  w  każdym  razie,  które  są  u  niej  "w
komisie", są podzielone na trzy grupy cenowe, podobnie jak wszystko, co
sprzedaję bez jej pośrednictwa, co sprzedaję (sprzedawałem - bo na razie
zawiesiłem z nimi swój kontakt) przez ARS POLONA za granicę. Musi   17
więc Pan być przygotowany, że są trzy ceny: 500 dolarów, 1000 dolarów i
2000  dolarów.  Ta  pierwsza  jest  ceną  za  obrazy,  na  których  mi  najmniej
zależy, ta druga to cena typu "standard", ta trzecia jest to cena za nieliczne
najlepsze w mym odczuciu obrazy i taniej ich nie sprzedam. W zasadzie
może  głupio  robię,  że  w  ogóle  je  od  czasu  do  czasu  sprzedaję.  Cena
złotówkowa to fikcja w tej chwili. W czasach Gierka wynosiła ona mniej
więcej  równowartość  300  dolarów,  ale  w  czasach  Gierka  za  złotówki
można  było  coś  dostać  i  za  złotówkową  równowartość  300  dolarów
mogłem nabyć na pewno więcej niż za 1000 dolarów na Zachodzie. W tej
chwili  nie  mogę  nie  sprzedać  za  złotówki  pewnej  ilości  obrazów  w
Galerii,  bo  inaczej  zainteresują  się  mną  Władze  Finansowe  (kontakt  z
ARS POLONA - jak pisałem - zerwany). Mój roczny dochód jest niestety
obserwowany,  a  ja  naprawdę  nie  jestem  paranoikiem  tego  typu,  z  jakim
styka Pana zapewne praktyka sądowa. Polska jest to kraj Neonów, które
reklamują nieistniejące towary, zarobków, które są zasłona dymną, et c et
c taka wieś Potiomkina na dużą skalę. To już lepiej wycenzurować, bo jak
jestem lekko zły to zaraz piszę za wiele - zresztą nie jestem zły na Pana,
lecz na sytuację i fakt, że ja bardzo trudno wyjaśnić komuś zza granicy -
jeszcze  Panu  tysiąc  razy  łatwiej  niż  np.  Anglikowi.  No,  więc  tak  się
sprawy  przedstawiają.  Jak  już  pisałam  mogłaby  istnieć  ewentualność
zorganizowania "mostu fotograficznego", ale to wtedy gdyby Pan był na
dłuższy okres zainteresowany. No i to ktoś musiałby organizować - nie ja,
ja nie mam czasu, nawet w warunkach francuskich, gdzie wszystko da się
załatwić albo w sklepie, albo na telefon, a benzyna jest w każdej stacji i w
każdej ilości. Nie mówię jeszcze o wysyłce, która też nie jest prosta tak,
jeżeli  idzie  o  formalności,  jak  jeżeli  idzie  o  stronę  techniczną,  a  to
klękanie  i  modły  stolarza  by  raczył  wykonać  skrzynkę,  a  to  podobne
modły  połączone  z  tańcem  brzucha  najmłodszej  córki,  aby  taksówkarz
raczył  przyjechał  furgonetką:  są  to  kapitalne  przyczyny,  że  wszystko
załatwia mi galeria, a ja nie mam nawet ochoty patrzeć im na palce, czy
przypadkiem nie sprzedają obrazów tańszych jako droższe et c. No to by
było tyle. Pięknie pozdrawiam i reasumując: oczywiście lepiej jest by Pan
w  ciemno  do  Warszawy  nie  jechał  -  dla  mnie  to  też  byłoby  krępujące  -
wiele  osób,  które  zebrały  kolekcje  moich  obrazów  tego  typu  [wierzę],
jakie im odpowiadały, robiły to przez kilka lat, wybierając sukcesywnie z
tego,  co  malowałem.  Maluję  20-30  obrazów  rocznie  i  oprawiam  je  w
kilku  [3  -  4]  etapach.  Zazwyczaj  wtedy,  gdy  powstaje  nadmierny  tłok
poopieranych  o  ściany  obrazów.  W  tym  okresie  obrazy  są  do  oglądania [przedtem nie], ewentualnie dostarczane są po jednym czy dwa do galerii
et c. Ostatecznie mógłby je ktoś dla Pana w tym okresie fotografować, a ja
wstrzymywałbym  się  na  3  tygodnie  [termin  wielokrotnie  sprawdzony  i
realny]  do  momentu  pańskiego  telefonu  i  potem  uważałbym  obraz  za
kupiony  przez  Pana  i  odkładałbym  "za  szafą"  na  moment  pańskiego
przyjazdu  lub  też  dla  pośrednika  zajmującego  się  kupnem  i  wysyłką  na
pański  adres.  Ale    to  wymagałoby  doszlifowania  i  to  tylko  w  tym
wypadku  jeśli  rzeczywiście  ma  Pan  na  to  ochotę  w  świetle  istniejących
układów. Tym razem definitywnie już kończę i serdecznie pozdrawiam
 
Beksiński

---

Paryż 24 lipca 1983
 
Szanowny Panie,
 
Przed  chwila  otrzymałem  list  Pana.  Dowcipny,  złośliwy  (nie  pod
moim adresem), precyzyjny i jasny.
 
Doskonale  rozumiem  Pana  stanowisko.  Toteż  całkowicie  poddaję
się  Jego  warunkom.  Nie  stawiam  żadnych  pytań,  co  do  typu,
kolorów  czy  rozmiaru  obrazów.  Pana  ceny  nie  będą  z  żadnym
wypadku  dyskutowane.  W  zamian  oczywiście  nie  podejmuję  sam żadnych  zobowiązań.  Czy  w  takich  warunkach  gotów  byłby  Pan
przyjąć mnie i pokazać mi swoje obrazy w drugiej połowie sierpnia?
Jeżeliby data nie odpowiadałaby Panu proszę zaproponować inną,
a dostosuję się
 
Na koniec i na marginesie dodam, iż nie mogę odżałować, że gdy
lat temu 8 - 9 zobaczyłem po raz pierwszy Pana obrazy (a przecież
natychmiast   doceniłem   ich   wagę)   byłem   jeszcze   biednym
studentem  i  nie  mogłem  wykupić  ich  jak  największej  ilości,  choć
cena  ich  była  o  ileż  przystępniejsza  a  moje  życie  o  tyleż  mniej
skomplikowane.
 
Ktoś w Warszawie, kto twierdził, iż z daleka zna Pana wspomniał
mi,  iż  jest  Pan  amatorem  płyt.  By  odkupić  się  za  przedłużającą
korespondencję,  (która  przecież  odrywa  Pana  od  pracy  a  nic  w
zamian  nie  przynosi  na  razie)  z  wielka  radością  dołożyłbym  małą
cegiełkę do na pewno już bogatej kolekcji. Jaką?
 
Pozdrawiam  Szanownego  Pana  najserdeczniej  i  składam  Mu
wyrazy głębokiego podziwu
 
Piotr Dmochowski

---

Szanowny Panie!                                                             Warszawa 14.8.83
 
Pański  list  datowany  z  dnia  24  ubiegłego  miesiąca  otrzymałem  wczoraj
wieczorem. Nie byłem nigdzie na urlopie i nie przeleżał się w skrzynce.
Po  prostu  tak  go  doręczono,  co  nie  jest  specjalnie  dziwne  gdyż  chyba
poprzednie  Pańskie  listy  też  nie  przybywały  zbyt  szybko,  tyle,  że  nie
sprawdzałem  tego.  Tak  więc  o  ile  umówimy  się  jak  Pan  proponuje  w
drugiej  połowie  sierpnia  to  zapewne  będzie  do  tego  celu  trzeba  cofnąć
czas, gdyż nie sądzę by mój list, który wyślę jutro, dotarł do Paryża przed
początkiem września. Chyba, że w tamtą stronę idzie szybciej. W każdym
razie ja jestem w Warszawie zarówno przez cały sierpień jak i przez cały
wrzesień - być może w końcu września wyjadę na dwa dni do Sanoka i
Dynowa by przywieść moją mamę i teściową z wakacji. Nie wykluczam
też  wyjazdów  losowych,  których  nie  można  przewidzieć,  dlatego  też
proponowałbym  by  Pan  uprzedził  telefonicznie  na  numer  47-05-87.  Nie
wiem czy proponowałem Panu w liście poprzednim [czy tylko myślałem
na  ten  temat]  coś  w  rodzaju  "mostu  fotograficznego".  Tzn.  by  ktoś  dla
Pana  wykonywał  kolorowe  zdjęcia  z  wszystkiego,  co  spływa  z  taśmy
produkcyjnej,  a  Pan  rezerwowałby  sobie  w  oparciu  o  zdjęcia  te  obrazy,
które  Pan  kupuje.  Transakcję  finalizować  można  by  raz  w  roku  bez
tracenia  czasu  i  kłopotów  związanych  z  przyjazdem  do  Warszawy.
Dawałoby   to   Panu   możność   wybrania   tego,   co   Panu   najbardziej
odpowiada,  zaś  dla  mnie  nie  byłoby  kłopotliwe  pod  warunkiem,  że
fotograf nie zawracałby mi głowy co miesiąc, tylko powiedzmy trzy razy
do roku gdy oprawiam, podpisuję grupę obrazów. Robię to zawsze hurtem
gdyż  zajmuje  mniej  czasu,  a  przed  tym  obrazy  trzymam  umocowane  w
takich   uchwytach   dookoła   pracowni,   która   jest   ciasna   jak   kabina
kosmiczna. Gdy miejsca na uchwytach zabraknie oprawiam wszystko, co
zrobiłem, poczym dopiero niektóre przekazuje galerii. Ale oczywiście jak
Pan  zechce.  Będzie  mi  miło  poznać  Pana  osobiście  -  miałbym  jednak
wyrzutu    gdyby    jechał   Pan   na   darmo,   stąd   propozycja   "mostu
fotograficznego". Pięknie pozdrawiam i czekam na telefon.
 
Beksiński.
 
PS. Pięknie dziękuję za miłą propozycję kupienia jakiejś płyty, ale mam
chyba wszystko, co mieć chciałem, a ostatnio płyty doprowadzają mnie na
skutek  swej  podatności  na  uszkodzenia  i  zabrudzenia,  jak  też  coraz
gorszej jakości tłoczenia do takich stresów [jestem ich użytkownikiem a
nie   kolekcjonerem],   że   jednym   wyjściem   wydaje   się   wyrzucenie
wszystkiego  i  przejście  na  compact-disc.  Z  tym,  że  nie  wiem,  jaka  jest
aktualnie   podaż   tytułów   na   rynku,   chyba   jeszcze   niewielka.   No   i
oczywiście wymaga to kupna nowej aparatury: od gramofonu począwszy,
na boxach skończywszy...

---

Na fotografii - portret Zdzisława Beksińskiego z lat 80-tych.