Rumi "dywan"...

...(1207-1273), perski poeta mistyczny, założył bractwo maulawijja (derwiszów tańczących). W swym dziele Dywan omawia systemy sufickie. Przeczytać należy ze zrozumieniem. Szczególnie ci, co tak wywyższają katolicyzm nad inne religie.

 

                            Dywan

                  I

Śmierć kończy nędzę żywota,

Ale przed śmiercią drży życie:

Widna mu ręka, co skrycie

Czarna ku niemu się skrada,

Ale nie widna mu złota Czara,

co w ręce tej świeci. 

Drży serce, które napada

Miłość, bo miłość jest zgonem:

Ja swoje traci, kto wleci

W jasne miłości ramiona:

A przecież miłości i śmierci

Przyszłości oddana korona. 

                   II

Czy wiesz kto duchów podczaszym?

Wiesz, jakie duchów napoje?

Podczaszym Allach nasz wielki,

Napój - unicestwienia zdroje.

Chłoń w siebie napój zachwytu,

Płoń w wielkim miłości żarze,

Kropla spragniona nicestwa

W morza szerokim obszarze!

Biesiadnym świat cały stołem,

Każde stworzenie pucharem:

Bóg trzyma puchar w swej ręce,

Pragnienia my płoniem pożarem.

Pijaną winna być mądrość

Jeśli ku niebu wystrzeli,

Pijaną ziemia i niebo,

W niebie pijani anieli.

     tłum. Józef Szujski

                      III

Gdy wicher morze w sine zmarszczki kłębi

I dziką pianą grą po strunach fali:

Czyj wzrok dopatrzy, jaka cisza w głębi,

Jaki świat pod nią pereł i korali.

Kiedy w zawiści los nieubłagany

Na bladem licu ryje męczeństw dzieje:

Kto myśl odgadnie mędrca co bez zmiany

Czystym jak słońce blaskiem promienieje?

     tłum. Karol Mecherzyński

                                   IV

Kiedym ujrzał, żem jest cierń - wnet schroniłem się w gęstwinie róży.

Kiedym ujrzał, żem jest kwas - wnet zmieszałem się z nektarem trzciny.

Kiedym ujrzał, żem jest jad - wnet wlałem w czarę lek teriaku;

Kiedym ujrzał na dnie męt - zaczerpnąłem źródeł nieśmiertelnych.

Kiedym ujrzał, żem jest mrok - na Jezusie gwiezdnym wsparłem dłoń mą;

Kiedym ujrzał, żem jest grób - otworzyłem bramy, wiecznych sadów.

                     V

Mąż Boży pijany jest bez win -

mąż Boży syty jest bez mięs.

Mąż Boży w wiecznym jest zdumieniu

mąż Boży trwa bez snu.

Mąż Boży nie jest wiatrów pył,

mąż Boży nie jest mróz ni żar.

Mąż Boży jest w chałupie król,

mąż Boży jest w pustyni skarb.

Mąż Boży jest świątynią posłuszeństwa,

mąż Boży jest grodem dobrych czynów.

Mąż Boży w niewierze jest wierzący,

mąż Boży nie zna cnót ni grzechu.

Mąż Boży jest uczonym w Bogu,

mąż Boży uczonym nie jest ksiąg.

Mąż Boży jest morzem niezmierzonym,

mąż Boży dżdżem jest bez nawałnic.

Mąż Boży, głęboko jest ukryty -

mój synu ! Znajdź go, idąc w mroku.

                       VI

Święto idzie, święto idzie - szczęście idzie tu !

trąby weź, hymny graj - księżyc idzie tu.

Święto idzie, miłośniku - słyszysz dźwięki sfer?

Z najwyższego tronu nieba Zbawca idzie tu.

O pieśniarze, o tancerze szukający nowych gór -

przez otchłanie tej Gehenny zamek szczęścia idzie tu.

Wielu mędrców wszak z podziwu nagle ciemnych stało się,

gdyż nieznany widm korowód z napowietrza idzie tu.

Czarnoksięską mocą poi i w proroków zmienia nas -

różdżką świętą tego Władcy z mogił ziemnych idziem tu.

W korowodzie bohaterskim widm krążących, gwiezdnych dusz -

Nieskończona Mleczna Droga - nad otchłańmi idzie tu.

Bądź radosny, tajemniczo. Tajemniczy - wolny bądź -

wsiane jedno ziarno szczęścia - całym zbożem idzie tu.

Wśród milczenia - jako lilie, wśród umartwień jako głaz -

duszę swoją daj wieczności - zamek boży idzie tu.

                                     VII

Jam lśniący - mgławy, śnieżny - czarny jak demon:

Dobrem jest tamto i to.

Jutrznia - gryf nocny Simurg - zwierciadło Maga Salomona:

Dobrem jest tamto i to.

Pył - wicher - morze - wulkan - miłość - gród nienawiści:

Dobrem jest tamto i to.

Lampa - mogiła - skała - wosk topniejący:

Dobrem jest tamto i to.

Księżyc - mroki - poranek - gromnica po nad zmierzchem dusz:

Dobrem jest tamto i to.

Wciąż zmieniam barwy, wciąż miejsce - umieram, płynę i wschodzę:

Dobrem jest tamto i to.

Z grobu mój sztandar i trąba - w niebiosach rozpięty mój namiot:

Dobrem jest tamto i to.

Człowiek mój zmarłe jest zwierzę, zwierzęta mam z Diwów - Aniołów:

Dobrem jest tamto i to.

Słuchają mię Huri i Peri - sam jestem wiecznie w pustyni:

Dobrem jest tamto i to.

Z pokorą serca wyznaję - jam ten, co idzie wśród mroku:

Dobrem jest tamto i to.

Mówię to z słońcem nad głową: rozjaśnij się - w mrok zejdziesz znów !

Dobrem jest tamto i to.

                   VIII

Jakąż pracownię nosisz w sercu?

jakie bożyszcze lśni w twem sercu?

Nadeszła wiosna czas zasiewu -

któż wie, co ty urodzisz w sercu?

Zasłona kryje świat zewnętrzny,

lecz nam rozchyla magię w sercu.

Tułacz swe nogi wsparł na kałuży,

lecz jego wirch bez chmur jest w sercu.

Gdyby nie było marzeń nad ziemią,

nie lśniłby wówczas księżyc w sercu.

I gdyby nie był los mój władztwem Króla -

nie miałby Bóg zamczyska w sercu.

Jest to mityczna niezbrodzona puszcza,

gdzie łów szatanów odbywa się w sercu.

Tu morze myśli bije fal głębiami,

fosforescencje i Lewiatan w sercu.

Zamilknę, gdyż myśl nie znurkuje moja

tych krajobrazów w moim własnym sercu.

                        IX

O ludzie wschodni! miłością upojony w tym wszechświecie jestem

poganin i wierzący - pijany życiem mnich - jam jest!

Jam nieba tron od pyłu aż do Plejad,

pomyśl: od wstrętu do rozkoszy drobiną tą jam jest.

Mahomet na dwa strzały z łuku stał od tronu Boga -

jam boży tron - pra-słowo Jana, Wedy i psalm - jam jest!

Jam fetysz gwiazd, Golgoty krzyż - Baal i Dagon -

jam czarny aerolit - i, gdzie ofiary się zarzyna, chram - jam jest.

Na siedemdziesiąt sekt i dwie dzieli się gałąź wiary - 

lecz jeden pień - wierzącym co trwa u drzewa stóp - jam jest.

Zrozumiej ogień, powietrze, wodę, ziemię -

wodą, powietrzem, ziemią, ogniem - i nadto coś - jam jest.

Jam kłamstwo przybite na krzyżu wiar, jam ciężar ziemi

jam zło przeklęte - idący wśród wyzwoleń duch - jam jest.

Z najgłębszych piekła zim - najwyższy żar płomienia,

raj niewyśnionych snów, niszczyciel gwiazd - jam jest.

Na ziemi tułam się, z chmur skrzydła wlokę w otchłani -

człowieczy ból, aniołów hymn, szatana myśl: jam jest.

Jam nieświadomy - i znany tylko mnie - o, skończ męczarnie !

gdziekolwiek idę - jestem duszą. - Przeminie świat: jam jest.

     tłum. Tadeusz Miciński

                                    X

Jam pyłek jest słoneczny, jam tarcza słońca w chwale.

Pyłkowi mówię: zostań, a słońcu: odpłyń w dale.

Jam migotanie ranka, jam jest wieczoru powiew:

Szmer, którym szumią lasy; szmer, którym szumią fale.

Jam jest maszt, jam ci ster, jam sternik, jam i okręt:

Rafa, co łamie okręt, - wyrosła nad korale.

Jam ptasznik, jam jest połów, jam ptak - i jam jest siatka.

Jam obraz, jam zwierciadło, dźwięk, echo co brzmi w skale.

Jam jest żywota drzewo - na drzewie jam papuga:

Jam jest myśl i milczenie, jam mowa, radość - żale.

Jam jest wydechem fletu, jamci jest duch człowieczy -

Przeze mnie głazy ogniem, złotem się skrzą metale.

Jam świeca - i krążący dokoła świecy motyl;

Róża - i słowik, który śpiewa jej miłość w szale.

Jam jest wojna i pokój, jam twierdza i zwycięstwo -

Gród, obrońca i wróg - co obległ go w zapale.

Jam jest wapno i kielnia, mularz i rusztowanie -

Kamień węgielny - szczyt - i gmach - i gruz - i pale -

Jam srogi lew i jeleń - jam groźny wilk i jagnię

I pasterz, co je wszystkie, na jedną spędza halę.

Jam jest łańcuchem istot, jam światów kołowrotem,

We mnie bytów rozrostu i ich rozkładu skale. -

Jam jest co jest i nie jest. Jestem - o Ty co wiesz to -

Dżelaleddin; jam dusza - we wszech-istnienia chwale.

                                     XI

Patrzę w górę i ujrzałem we wszechprzestworów świata planach - Jedno

Patrzę w morze i ujrzałem we wszystkich fal wzburzonych pianach - Jedno.

Patrzę w serce: serce morzem, serce świata wszechprzestworzem,

Pełnem snów i oto widzę w onych wszystkich snów tumanach - Jedno.

Tyś jest pierwsze i ostatnie i zewnętrzne i wewnętrzne -

A twe światło jako całość lśni we wszystkich barw odmianach - Jedno.

A gdy patrzysz z granic wschodu na granice hen zachodu,

Oto kwiecie - spójrz - rozkwita na zielonych wszystkich łanach - Jedno.

Cztery bestie niepokorne ciągną światów wóz; lecz oto

Tyś je spętał - dziś w twych rękach są jakoby w swoich panach - Jedno.

Wiatr i ogień, ziemia, woda - patrz-stopiły ci się w Jedno,

Choć w twym sercu była trwoga - że nie złączą się w omanach - w Jedno.

Toż błagania serc wszechżycia między niebem oraz ziemią

Niech nie będą ci przeszkodą - łącz je niby w ślubnych wianach w Jedno.

                           XII

Nie skarż się, żeś spętany więzami twardemi -

Nie skarż się, żeś zmuszony dźwigać więzy ziemi -

Nie skarż się, że więzieniem są te twoje targi -

Bo świat więzieniem czynią właśnie twoje skargi.

Nie pytaj, jak zagadka rozwiąże się losu -

Rozwiąże się zagadka bez twych pytań głosu.

Nie mów, że pożegnanie Miłość dała tobie: 

Kogoż to Miłość żegna we własnej osobie? 

Nie wahaj się, gdy o twe imię śmierć zapyta: 

Słodką Śmierć temu, który bez wahań ją wita. 

Nie ścigaj Sarny ziemskich rozkoszy manowca, 

Gdyż Sarna lwem się stanie, ścigać pocznie łowca.

Nie targać pęt swych cieśni - serce niech pamięta:

A nie będziesz się żalił, że cię łańcuch pęta.

                        XIII

Patrz - umarłem, jako kamień, zmartwychwstałem jako krzew -

Zmarłem jako krzew - i jąłem biegać w koło jako lew -

Zmarłem jako lew - i oto mój gorący zabrzmiał śpiew -

Jako człowiek pieśń śpiewałem: czemu trwoga śród mych trzew? 

Toż nie zmniejszy mojej miary - nowej śmierci mojej kwef -

Gdy po latach jako człowiek - zejdę w chłodny grobu zziew -

Wtedy zyskam ja anielskie - białe skrzydła nieba stref -

A gdy znowu jako anioł - na ofiarę dam swą krew -

Choć to trudne do pojęcia - treść ma przejdzie w boży wiew!

                                    XIV

Kibla - do której wierny zwraca się - to Mekka.

Kibla - do której dąży szach - to światowładztwo.

Kibla - do której dąży kupiec - to bogactwo.

Kibla - zakochanego - to piękność kochanki.

Kibla - żądnego uciech - to są pełne szklanki.

Kibla - mędrca - to księgi - to nauki droga -

Kibla - illuminata - jest widzenie Boga !

Kibla - to, co jest wyższa, niż nauki droga -

Kibla - pełniejsza uciech, niźli pełne szklanki -

Kibla - stokroć piękniejsza niż piękność kochanki -

Kibla - stokroć bogatsza nad wszelkie bogactwo,

Kibla- stokroć świetniejsza niźli światowładztwo,

Kibla - świętsza niż święta Kaaba i Mekka.

Kibla - cel, dążenie, meta, causa finalis; pielgrzymka pobożna do Mekki.

     tłum. A. Lange