Tomka Lisa żal

Nie cieszę się z powodu wyrzucenia Tomasza Lisa z "Wprost". Wieść o zastąpieniu go przez Michała Kobosko zdaje się przy tym sugerować kierunek spodziewanych zmian: więcej biznesu i prawa, mniej polityki i ostrej publicystyki.

Nie zgadzam się z Tomaszem Lisem i jego autorami w bardzo wielu sprawach (nie ośmielę się napisać "we wszystkich"), ale doceniam fakt, że pod jego rządami "Wprost" był przynajmniej "jakiś". Gazety powinny być "jakieś" - wyraziste, ostre, czasem nawet niesprawiedliwie wyolbrzymiające. Tym bardziej dotyczy to tygodników opinii. Lubię mocno wyrażane opinie, nawet jeśli kompletnie się z nimi nie zgadzam.

Trend polegający na ugrzecznianiu i kastrowaniu kolejnych tytułów przez eliminowanie z nich wszystkiego, co nie jest informacjami ekonomicznymi i prawnymi, to droga to szybkiego samobójstwa prasy drukowanej. Jego efektem jest prasa "techniczna", czyli taka, która głównie przetrawia na teksty dane GUS, przypomina o terminie wpłaty podatków i wejściu w życie nowych przepisów, a władzę krytykuje najwyżej za rozbudowaną biurokrację lub niespójność wewnętrzną okólnika  nr 154/67. Jest to prasa śmiertelnie nudna i potrzebna jedynie specjalistom. Czyli niszowa, czyli samoograniczająca się, czyli sama rezygnująca z ambicji opisania, wytłumaczenia i ocenienia świata.

 Zmiany w "Rzeczpospolitej", prawdopodobne zmiany we "Wprost", gettoizacja"Dziennika Gazety Prawnej", marzenia o polskich "Bloombergach" i "Economistach" to dla mnie efekt pewnego złudzenia. Nie twierdzę, że prasa ekonomiczna nie jest potrzebna. Podważam jedynie sens definiowania odbiorcy jedynie jako homo oeconomicus.

Pamiętam dobrze to złudzenie z czasów gdy brałem udział w rozbudowanych badaniach rynku radiowego. Pytani o to, jakiego radia chcieliby słuchać, biznesmeni odpowiadali: „o biznesie, giełdzie” itp. A pytani jakiego w rzeczywistości słuchają, mówili: "Eska" albo "RMF FM”. Księża na pytanie „co powinno być w katolickim radiu” odpowiadali: „msza i słowo od biskupów”. Ale zapytani o to, jakiego radia słuchali mówili: „Złote Przeboje”. Bardzo wielu,niezależnie od profesji, pytanych „czego chcieliby słuchać częściej w radio” deklarowało "wywiadów z ciekawymi ludźmi". A zarazem indagowani o powody, dla których przełączają się ze słuchanego radia na inne, ci sami ludzie wyjaśniali „bo za dużo gadają".

Nie jesteśmy swoimi zajęciami, zawodami, ani swoimi small businessami. Gdyby tak było, to studenci słuchali by tylko radia z "piosenką studencką", a żołnierze tylko "piosenki żołnierskiej", a piekarze niczego by nie słuchali, bo nie ma piosenek o piekarzach. Przedsiębiorca, ksiądz,  student, prawnik, policjant, dziennikarz - nie jesteśmy jednowymiarowi. Gdy nam smutno słuchamy tego radia, gdy wesoło - tamtego, a gdy chcemy potańczyć - siamtego. Kiedy mamy ochotę na śmiech włączamy taki kanał telewizyjny, a kiedy na gadające głowy - inny. I tak jest dobrze.

Wolę więc agresywny, balansujący na krawędzi dobrego smaku, prowokujący "Wprost" z Lisem, od śmiertelnie nudnego "Bloomberga". Wolę irytujący mnie do granic możliwości "Przegląd" czy nierówny „Najwyższy Czas” niż usypiający mnie "Newsweek". Wolę stawiającą czasem za ostre tezy "Gazetę Polską", niż gderający smętnie "Tygodnik Powszechny". Póki jesteśmy "jacyś" - jesteśmy potrzebni. Póki wzbudzamy emocje - jesteśmy  potrzebni. Póki wywołujemy dyskusje - jesteśmy potrzebni. Dlatego nie cieszę się z odejścia Lisa.

Wolę prowadzić spór z Lisem, niż z kałamarzem.