Wspomnienie o Marianie Pankowskim

Nawiązując do obchodzonego wczoraj  Światowego Dnia Książki - chciałbym przypomnieć postać zmarłego niedawno (3 kwietnia 2011, w wieku 92 lat) pisarza - poetę, prozaika, dramaturga, a także także literaturoznawcę i tłumacza - Mariana Pankowskiego.

GW w okolicznościowym artykule http://wyborcza.pl/nekrologi/1,101499,9369195,Zmarl_Marian_Pankowski.html napisała:
"Ten prozaik, poeta i dramaturg zajmuje w polskiej literaturze - krajowej i emigracyjnej - miejsce osobne. Jego twórczość porównywano do pisarstwa Gombrowicza i Białoszewskiego, choć w Polsce jest znana mniej niż w Belgii, gdzie mieszkał od zakończenia II wojny. Zainteresowanie Pankowskim - krytycznym wobec polskich mitów narodowych - wzrosło dopiero w ostatnich latach.

W utworach podejmujących tematykę wojny był ostentacyjnie antymartyrologiczny. Uprawiał własny program eksperymentatorski. Inspirował się kulturą plebejską: staropolskimi obscenikami, sowizdrzalską kpiną, makabrą i barokową fantastyką. Za mistrza miał Rabelais'go".

Portal Culture.pl  :

"Za credo artystyczne Pankowskiego uważana jest powieść "Matuga idzie. Przygody" (Bruksela 1959, Lublin 1983), która otwiera jego w pełni dojrzałą twórczość. Na credo to składa się deklaracja "osobności" w stosunku do tradycji emigracyjnej wraz z jej kulturowym i literackim emploi oraz własny program eksperymentatorski. Odrzucając dziedzictwo Wielkiej Emigracji i nawiązującej do niego emigracji powojennej, pisarz wskazuje na źródła inspiracji tkwiące w "kulturze niskiej", ciemnej i plebejskiej: w staropolskich obscenikach i traktatach dotyczących życia codziennego, sowizdrzalskiej kpinie, makabrze i fantastyce proweniencji barokowej oraz poetyce Leśmianowskiej. (...)

"Matuga..." to swoisty anty-"Pan Tadeusz", dekonstruujący wzorzec epopei narodowej z jej patriotyczną retoryką i modelem "wygnańczego pisarstwa", pełnym tęsknoty za utraconą, wyidealizowaną Ojczyzną. To także proza eksperymentalna, oferująca nowy język artystyczny, wyrastający z poszukiwań młodopolskich i awangardowych, z eksploracji tzw. literatury marginesu; język wykraczający poza akceptowalne wzory literackie, ostentacyjnie transgresyjny.(...)

Najbardziej kontrowersyjne są jednak utwory podejmujące tematykę ostatniej wojny - ostentacyjnie antymartyrologiczne, przekraczające dyskursywne tabu łączenia motywów erotycznych i wojennych cierpień".

Szczegółową bibliografię pisarza odnaleźć można pod adresem http://www.biblioteka.sanok.pl/www/mpbibliografia.html . Aby przejrzeć fragmenty tekstów Mariana Pankowskiego - najłatwiej zajrzeć na stronę http://www.biblioteka.sanok.pl/www/teksty-mp.html

Tutaj  http://www.marianpankowski.pl znajdziecie Państwo także sporo krótkich filmików z Jego wypowiedziami.

Na zakończenie tej krótkiej notatki - informacja, iż profil pisarza  założono również na... Facebook'u .