Zawód kompozytor

Maciej Małecki tworzy muzykę do spektakli teatralnych, do filmu, klasyczne formy na duże i małe składy instrumentalne. We Frajdku, którego będzie gościem, zapytamy gdzie słyszy te dźwięki, jaki jest jesgo warsztat, czy nie obawia się nawiązań do innych kompozytorów.
Poniżej charakterystyka twórczości (za stroną www.malecki.art.pl, z której pochodzi też zamieszczone zdjęcie):
Maciej Małecki skomponował kilkadziesiąt utworów. Wśród uprawianych przez niego gatunków znajdują się:

• kompozycje sceniczne,
• orkiestrowe,
• wokalno-instrumentalne,
• kameralne,
• solowe,
• muzyka do sztuk teatralnych,
• filmowa,
• radiowa,
• piosenki,
• utwory chóralne.

Centrum jego zainteresowań stanowi twórczość zarówno instrumentalna - orkiestrowa, kameralna, jak i sceniczna oraz piosenki o rodowodzie teatralnym. Muzyka Macieja Małeckiego jest silnie osadzona w wielkiej tradycji XX-wiecznej. Wśród opisujących ja pojęć mogą się znaleźć takie, jak neoklasycyzm, konstruktywizm, koloryzm.

Utwory orkiestrowe cechuje wirtuozeria, barwna instrumentacja - Koncert na fortepian i orkiestrę dla młodego pianisty (1993), Symfonia (1999). Nieobca jego muzyce jest motoryka, energia -
- Suita na kwintet dęty (1984), Concertino na 12 instrumentów (1990),
II Kwartet Smyczkowy (1997).

Na uwagę zasługuje bogata, wyrafinowana, chwilami niemal impresjonistyczna harmonika - politonalna, klasterowa - Symfonia (1999), operująca akordami wielotercjowymi, progresjami - II Kwartet smyczkowy (1997).

Maciej Małecki posługuje się schromatyzowanym, nieraz dodekafonicznym, a przy tym scentralizowanym językiem dźwiękowym, łącząc elementy tonalności z dodekafonią - Symfonia (1999), Aria i Scherzo na saksofon i kwartet smyczkowy (2003).

Czynnikiem, który narzuca zakwalifikowanie niektórych kompozycji Małeckiego do nurtu romantyzującego, jest operowanie silną ekspresją - 4 pieśni do słów Kazimierza Przerwy-Tetmajera na baryton i fortepian (1981) - pieśń pt.: Widzę kraj jakiś w oddali, w oddali. Pieśń i ostinato na kwartet fortepianowy (1988) niesie w sobie niezwykle mocny, romantyczny ładunek emocjonalny.

Często ujawniającymi się cechami są: pogoda, lekkość i radość nastroju, jak w przypadku niemal Mozartowsko-Ravelowskiego Koncertu na fortepian i orkiestrę dla młodego pianisty (1993). W jego części drugiej spotkać można ludowe reminiscencje.

Niektóre kompozycje Małeckiego posiadają pewien rys impresjonistyczny - 4 Pieśni do słów Kazimierza Przerwy-Tetmajera na baryton i fortepian (1981).

W zakresie formy kompozytor preferuje wzorce klasyczne widziane
z perspektywy XX-wiecznych doświadczeń - trzyczęściowa Symfonia (1999). Często pojawia się forma łukowa - II Kwartet smyczkowy (1997) oraz schematy klasyczne - allegro sonatowe - Aria i Scherzo na saksofon i kwartet smyczkowy (2003) i rondo sonatowe - Rondo na fortepian i orkiestrę (1981).

W Elegii na saksofon altowy (1988) kompozytor bada możliwości instrumentu - stosuje efekty artykulacyjno-brzmieniowe (między innymi glissando, wielodźwięki). Gdy po latach wróci do kojarzonego z jazzem instrumentu, posłuży się nim niemal jak głosem ludzkim, intonując cytaty tradycyjnych melodii religijnych (m.in. Bogurodzica, Święty Boże) - Hymnus - Refugium et Spes na saksofon altowy i kameralną orkiestrę smyczkową (2000).

Opera radiowa Balladyna (1999) oraz Nie-Boska Symfonia (2002) mogą być uznane za syntezę dokonań kompozytora na gruncie muzyki koncertowej i piesni wykonywanej przez aktorów. Małecki ożywił czysto semantyczną warstwę tekstów, komponując muzykę o wielkiej głębi, doskonale zsynchronizowaną z treściami niesionymi przez dramaty polskich wieszczów. Wartość tych teatralno-muzycznych utworów tkwi w bogactwie melodycznym, harmonicznym i instrumentalnym.

Cechy te ujawniły się wcześniej w komponowanych piosenkach, w których Małecki może szczycić się wybitnymi osiągnięciami. Świdryga i Midryga do sł. B. Leśmiana, Jam Albertynka do sł. W. Gombrowicza, czy Tango Retro do sł. W. Młynarskiego to kompozycje melodyjne, o ambitnej harmonice, spełniające podstawowe zadanie muzyki - sprawiające przyjemność słuchającym.

---

Przedruk notki autorstwa Pawła Strzeleckiego
z przygotowywanej do druku książki
Kompozytorzy polscy 1918-2000
pod red. Prof. Marka Podhajskiego